Archeologia mediow

Siegfried Zielinski nalezy do klasykow wspolczesnego medioznawstwa. Jego wczesniejsza monografia Audiovisonen. Kino und Fernsehen als Zwischenspiele in der Geschichte (1989), przetlumaczona na wiele jezykow, nalezy nieodmiennie do swiatowego kanonu mediologii - jest pozycja prototypowa, paradygmatyczna, ktora w sposob najpelniejszy w swiatowym pismiennictwie medialnym zainicjowala dyskurs zwany wlasnie archeologicznym, okreslajac jego wspolrzedne. Zielinski swa - jak sam mowi - an-archeologie mediow rozumie jako alternatywna wobec "oficjalnej" historii mediow, pisanej pod dyktando kolejnych, zrealizowanych wynalazkow, ktorych nie byloby moze, gdyby nie przedsiewziecia marginalne, traktowane przez otoczenie wynalazcow jako dziwactwa, odstepstwa od normy. One wlasnie zostaly tu omowione, bogato zilustrowane i wlaczone w szeroki kontekst kulturowy. Z perspektywy dzisiejszego dynamicznego rozwoju mediow owe marginalizowane przedsiewziecia okazaly sie bowiem "prehistoria" naszych czasow. Przygotowaly one grunt pod eksplozje dwudziestowiecznych przekaznikow masowych, stanowiac jej podstawy technologiczne, zwlaszcza zas mentalne, bo wlaczyly do dyskursu refleksje nad rola maszyn widzenia i slyszenia jako aparatow z pogranicza magii i nauki. Wyraznym spelnieniem tych ongi dziwacznych idei jest dzis praktyka wirtualnej przestrzeni. Autor jak archeolog odkrywa kolejne warstwy przeszlosci. Dzieje kultury materialnej splataja sie w narracji Zielinskiego z dziejami kultury symbolicznej. Archeologia mediow uzupelnia panorame mediow o utracone, zaniechane badz zrepresjonowane formy swiadomosci medialnej z "glebokiej przeszlosci", jak magiczne maszyny obrazowe, latarnia magiczna, aparaty do przyblizania tego, co odlegle, camera obscura... Ich repertuar jest niezwykle bogaty, a nowe media jawia sie tu jako juz nie tak bardzo nowe, bo maja swoje zrodla w sile imaginacji glebokiej przeszlosci.